APEC: Küresel ekonomiyi yönlendiren güç

APEC-Kuresel-ekonomiyi-yonlendiren-guc.jpg

Asya-Pasifik bölgesi, Covid-19 pandemisinin süren etkisi ve küresel ekonominin içinden geçtiği zor dönemde ortak geleceğe sahip bir Asya-Pasifik topluluğu inşa etmede liderlik konusunda tarihi sorumluluk üstleniyor. Bu bağlamda ülkeler, içinde bulunulan dönemi iş birliği ile atlatabilmek adına önerilerini sunuyor.

28. Asya-Pasifik İş Birliği Örgütü (APEC) Liderleri Gayriresmi Toplantısı geçen hafta gerçekleştirildi. İki gün süren toplantıda, çok taraflı iş birliği yoluyla bölgesel ekonomik toparlanmanın nasıl hızlandırılabileceği ve inovatif ticaret politikaları ele alındı. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern’ın davetlisi olarak toplantıya video konferans yöntemiyle katıldı ve bir konuşma yaptı. Ortak geleceği olan bir Asya-Pasifik topluluğu kurma hedefine ulaşmak için çaba sarf edilmesinin önemini vurgulayan Xi, Putrajaya Vizyonu 2040 rehberliği altında bölgesel ekonomik bütünleşmenin hızlandırılması ve en yakın zamanda üst düzey bir Asya-Pasifik serbest ticaret bölgesi oluşturulması gerektiğini söyledi.

“ORTAK KADER BİRLİĞİ” HEDEFİ

Xi Jinping’in konuşması, Asya-Pasifik topluluğunun kapsayıcı ve sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmek için birliği güçlendirmesi açısından ilham kaynağı olarak görülebilir. Zira Xi sadece salgına karşı mücadeleyi ve Asya-Pasifik bölgesinin ekonomik büyümesi ile iş birliği üzerinden bütünleşmesini desteklemeyi önermedi, aynı zamanda Çin’in dışa açılmayı sürdürmesi ve karbon nötrlüğe ulaşması sözünün de altını çizdi. Bu ifade şüphesiz, Çin’in küresel ve bölgesel büyük bir güç olarak iş birliğini ilerletmede sorumluluğunun farkında olduğunu gösteriyor. Xi Jinping’in konuşmasında dikkat çektiği bir diğer nokta da Asya-Pasifik bölgesinde ekonomik kalkınmayı sürdürebilmek için Çin’in reformları ve dışa açılmayı ilerletmesi taahhüdü oldu. Diğer yandan, Asya-Pasifik bölgesinde kutuplaşmalardan uzak durulması çağrısı yine Xi’nin konuşmasındaki önemli başlıklardan biriydi. Özellikle dış basındaki haberlerde bu konuya ilişkin Xi’nin “Asya-Pasifik Bölgesi Soğuk Savaş döneminin ideolojik bölünme ve çatışmalarına geri dönemez, dönmemelidir.” ifadesinin öne çıkarıldığı görülüyor.

Pandemi süreci de yine toplantının ağırlık verilen başlıklarındandı. Küresel aşı iş birliğinin destekçisi olan Çin, aşıların küresel bir kamu yararı olduğu konusundaki fikir birliğini yeni tip koronavirüs (Covid-19) ile mücadelede somut eylemlere dönüştürmenin gerekli olduğuna inanıyor. Ayrıca Çin, gelişmekte olan ülkelerde aşıların erişilebilirliği ve satın alınabilirliğinin yanı sıra, aşıların adil dağıtımı ilkesini de destekliyor ve böylece aşı açığını kapatmak için birlikte çalışılabileceğini hatırlatıyor. Ekonomi açısından bakılırsa, Çin, kazan-kazan ilkesinden yola çıkarak ekonomisinin dışa açılmasını sağlıyor. Çin Uluslararası Hizmet Ticareti Fuarı, Çin Uluslararası Tüketim Ürünleri Fuarı ve Çin Uluslararası İthalat Fuarı (CIIE) dâhil olmak üzere bir dizi açılış platformuna ev sahipliği yapmak, Çin’in büyük bir pazarı paylaştığının güzel örnekleri.

KARBONDİOKSİT EMİSYONLARININ AZALTILMASI EYLEMİ

Glasgow’daki Birleşmiş Milletler (BM) 26. İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP26) sürdüğü günlerde küresel yeşil dönüşüm konusu da APEC’te değerlendirilen konulardan biri oldu. Çin, 2030 yılından önce karbondioksit emisyonları zirvesine ulaşmayı ve 2060 yılından önce karbon nötr olmak için elinden geleni yapmayı planlıyor. Bu kapsamda Xi Jinping konuşmasında, Çin’in, karbondioksit emisyonlarını azaltılması eyleminin büyük bir ekonomik ve sosyal dönüşüm olduğunu belirterek, “Görev ne kadar zorlu olsa da, küresel yeşil dönüşümün ilerlemesine katkımızı yapmak için yorulmadan çalışacağız.” dedi. Çin’in sıklıkla vurgu yaptığı düşük karbonlu ve çevre dostu bir çevrenin, herkese fayda sağlayan bir kamu yararı olduğu da unutulmamalı. Sonuç itibarıyla Asya-Pasifik bölgesinin pandemi sonrası toparlanmasını yeşil yatırımlarla ilerletmesi ve iklim değişikliğine bilime dayalı bir yanıt sağlamada öncülük etmesi şüphesiz çok önemli. Güneş, rüzgâr ve hidroelektrik üretiminde küresel bir lider olan Çin, temiz enerji teknolojileri ile tanınıyor. Çin’in yeşil dönüşümü sadece kendi yerli şirketlerini önde gelen yeşil teknolojilerle donatmakla kalmayacak, aynı zamanda küresel yatırımcılar için fırsatlar da getirecek.

Şu anda, Asya-Pasifik bölgesi için en acil görev, pandeminin gölgesinden çıkmak ve erken bir tarihte istikrarlı ekonomik toparlanma sağlamak. Çin, her fırsatta söylediği gibi sorumlu bir ana ülke olarak rolünü oynayacak. Özetle Çin, gerçek çok taraflılığı uygulamaya, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) merkezli çok taraflı ticaret sistemini desteklemeye, küresel ekonomik yönetişimde aktif rol almaya, açık dünya ekonomisinin inşasını teşvik etmeye, kararlı şekilde Kuşak Yol iş birliğini ilerletmeye ve Asya’da bağlantıyı kolaylaştırmaya devam edecek. Şüphesiz bu çabalar, Asya-Pasifik bölgesinde ekonomik toparlanmaya ve sürdürülebilir kalkınmaya ivme kazandırılmasını sağlayacaktır.

ORTAK GELECEĞE SAHİP ASYA-PASİFİK TOPLULUĞU

APEC iş birliğinin önemli alanları, ekonomi ve teknoloji. Bu bağlamda APEC üyeleri, toplantı bitiminde yayımladıkları bildirgede çalışmalarının odağına ekonomik büyümeyi ve küresel ekonominin canlandırılmasını alacaklarını duyurdu. Yine bildirgede Covid-19 salgınının günlük yaşama olan olumsuz etkilerinin devam ettiği bir dönemde Asya-Pasifik ekonomisinin önünde de belirsizlik ve dengesizlik gibi sorunların bulunduğu aktarılırken, Putrajaya Vizyonu 2040’ın APEC’in gelecek 20 yıl içindeki çalışmalarında kılavuz işlevi göreceği, 2040 yılına kadar dışa açık, dinamik, güçlü ve barışçı bir Asya-Pasifik Birliği’nin oluşturulacağı, böylece Asya-Pasifik halkının ortak refaha kavuşmasının sağlanacağı da kaydedildi.

Dünyada yaşanan değişim Covid-19 nedeniyle daha da hızlandı. Ekonomik sorunların yanında tek taraflılık ve korumacılık her geçen gün artıyor. Küresel yönetişim sisteminin yeni zorluklarla karşı karşıya olduğu bugün, Asya- Pasifik’te de değişimler görülüyor. Bazı uzmanlar, kimi APEC üyeleri arasında gerilim söz konusu olduğunu söylese de şüphesiz APEC, küresel ekonominin en dinamik güç merkezi haline gelirken çok taraflı ticaret sistemini destekleyerek, ekonomik küreselleşmeye liderlik etti.

Yorumlar

yorum