Xi’den Çin-Afrika ortak kader topluluğu vurgusu

africa-china.jpg

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, 2018 Çin-Afrika İşbirliği Forumu Beijing Zirvesi’nin açılış töreninde “İşbirliği Yoluyla Ortak Kazanç, El Ele Daha Sıkı Bir Çin-Afrika Kader Ortaklığı” başlıklı bir konuşma yaptı.

Xi, konuşmasında, Çin’in önümüzdeki 3 yılda ve ilerleyen dönemde 8 Eylem Planı’nı yürüterek endüstriyel gelişmeyi, altyapı tesislerinin bağlanırlığını, ticaret kolaylığını, yeşil kalkınmayı, kapasite inşasını, sağlık ve kültür alanında değişimi, barış ve güvenlik istikrarını ilerleteceğini ve daha sıkı bir Çin-Afrika ortak kader topluluğunu oluşturacağını kaydetti. Bunlar, yeni dönemde Çin-Afrika işbirliği ve ilişkilerinin geleceğine yön veren kavramlar ve tedbirler niteliğinde.

Xi Jinping, 5 yıl önce gerçekleştirdiği Afrika ziyaretinde ikili ilişkileri “Çin ve Afrika ülkelerinin adımları eskiden beri aynı yöndedir.” diye değerlendirmişti. Bu değerlendirme, iki tarafın ortak geçmişleri, ortak kalkınma misyonları ve ortak stratejik çıkarlarını referans alıyor. Üstelik iki taraf, iyi günde de kötü günde de birbirinin arkasında duruyor. Çin-Afrika İşbirliği Forumu’nun kurulduğu 2000 yılından bu yana ikili ticaret hacmi 17 kat arttı. Çin’in Afrika’ya yaptığı yatırım yüz kat çoğaldı. Çifte kazanca dayalı işbirliği, 21. yüzyılda Çin-Afrika ilişkilerinin ana gündemi oldu.

Çin günümüzde Çin Komünist Partisi 19. Genel Kongresi’nde belirlenen kalkınma hedefleri doğrultusunda reform ve dışa açılmayı hızlandırmakta. Afrika ülkeleri ise sanayileşme, endüstriyel çeşitlilik ve ekonomik bütünleşme hedeflerini içeren “2063 Gündemi” adlı kalkınma planını belirledi. Yine de dünya büyük dönüşümlerle yüz yüze, ticari korumacılık ve tek taraflılık baş gösteriyor. Küresel kalkınmanın istikrarsızlığı ve belirsizlikler yoğunlaşıyor. Bu koşullar altında, dünyanın en büyük gelişmekte olan ülkesi Çin ve gelişmekte olan ülkelerin en yoğun bulunduğu kıta olan Afrika, işbirliğini güçlendirme, serbest ticareti ve çok taraflılığı koruma konularında ortak arzuya ve ortak sorumluluklara sahipler. Dolayısıyla, iki taraf arasında daha sıkı bir kader ortaklığının oluşturulması ve ortak kalkınmanın gerçekleştirilmesi, bu çağda kaçınılmaz bir ihtiyaç haline geldi.

Xi Jinping, konuşmasında, Çin ile Afrika arasındaki işbirliğinde beş ilkede ısrar edildiğini vurguladı. Xi, Çin’in izlediği bu beş ilkeyi, Afrika ülkelerinin kendi koşullarına uygun kalkınma yollarını seçmelerine müdahale etmeme, kıta ülkelerinin iç işlerine karışmama, kendi iradesini Afrika halklarına dayatmama, Afrika’ya yardım çalışmalarında siyasi koşul öne sürmeme ve kıtadaki yatırımlarında siyasi çıkar aramama olarak sıraladı. Xi; söz konusu beş ilkenin, Çin’in Afrika ile işbirliğindeki daimi tutumuna, yine kendisinin ileri sürdüğü Afrika ile ilişkilerde “gerçekçilik ve samimiyet” kavramı ve doğruluk ile çıkar anlayışına uyduğunun altını çizdi. Bu yaklaşımın, Çin’in Afrika ile daha sıkı kader ortaklığı kurması için gereken eylemleri oluşturduğunu belirten Xi Jinping, bu sayede Afrika ile ortak sorumlulukları artırmak, işbirliğini, ortak kazancı, sevinçlerin paylaşımını, kültürel zenginliği, güvenliğin ortak inşasını ilerletmek istediklerini dile getirdi. Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Çin’in, bu hedefi gerçekleştirmek için 8 Eylem Planı’nı belirleyerek, hükümet yardımı, finansal kuruluşlar ve işletmelerin yatırımları gibi yollarla Afrika kıtasına 60 milyar dolarlık sermaye desteği sağlama sözü verdiğini kaydetti.

Çin-Afrika işbirliğinde yeni yol haritası

Xi’nin ifadelerine göre, 8 Eylem Planı, 2006 yılında Beijing Zirvesi’nde ortaya koyulan Afrika ile ilişkilerin gelişmesi için “8 Politika” ve 2015 yılında gerçekleştirilen Çin-Afrika İşbirliği Forumu Johannesburg Zirvesi’nde kabul edilen “10 İşbirliği Planı” temelinde, Çin-Afrika işbirliğinin kalitesini yükseltmeye yönelik geliştirilmiş bir yol haritası niteliğinde. Söz konusu yol haritasının üç önemli özelliği bulunuyor.

Birinci olarak, her zaman Çin-Afrika halklarının çıkarlarına öncelik verilmesi gerekiyor. Ayrıca Çin ve Afrika’ya somut yarar getirilmeli ve Afrika’da 2030 yılı itibarıyla gıda güvenliği temel olarak sağlanmalı. 50 sağlık, 50 kültür ve turizm ile 50 güvenliğe destek gibi hususlardaki önemli projelere yer verilen “8 Eylem Planı” iki ülkenin halklarının menfaatlerine uyuyor.

İkinci olarak, Afrika ülkelerinin kalkınma kabiliyetini güçlendirilmeleri gerekiyor. Çin, Afrika ülkelerinin kalkınma gereksinimleri temelinde somut koşullarına uygun yardım sağlamaya hazır durumda.

Üçüncü olarak, kalkınma stratejilerinin kenetlenmeleri güçlendirilecek. Çin ile Afrika arasında saptanan “10 İşbirliği Planı” geçen 3 yılda başarılı şekilde yürütüldü, plan dâhilindeki sermaye Afrika kıtasına ulaştırıldı veya düzenlemeler yapıldı. Ekonomik ve ticari işbirliği, eskiden hükümetlerin öncülüğünde gerçekleştirilirken şimdi ise piyasanın ihtiyacı doğrultusunda geliştiriliyor; mal ticaretinden endüstriyel kapasite işbirliğine ve müteahhitlik projelerinden yatırım ve işletmeye geçiliyor.

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in ortaya koyduğu 8 Eylem Planı; Kuşak ve Yol İnisiyatifi ile Afrika Birliği’nin 2063 Gündemi’nin entegrasyonu ve Birleşmiş Milletler’in 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi ile Afrika ülkelerinin kalkınma stratejilerinin kenetlenmesine destek sağlayacak. “8 Eylem Planı”, Çin ile Afrika arasında yeni işbirliği alanlarının geliştirilmesi ve ortak kazanç sağlanmasını amaçlıyor.

Dünyaya önemli mesaj verildi

18 yaşına giren Çin-Afrika İşbirliği Forumu; dünyaya önemli bir mesaj verdi, “sıfırlı toplam oyun” düşüncesi yerine işbirliğine dayalı ortak kazanç yolunun geliştirilmesi suretiyle insanlığın kader ortaklığının inşası için bir örnek oluşturdu.

Gabon Devlet Başkanı El Kadi Omar Bongo Ondimba’nın da dediği gibi, “Çin-Afrika ilişkilerindeki başarı, bu ilişkilerin samimi ve dosdoğru olması ile güven ve saygıyı temel almasına bağlıdır.” Bugün Çin ile Afrika arasındaki işbirliği yeni bir hareket noktasındadır. Çağın barış ve kalkınma olmak üzere iki odağının yanında, “ortak kader, ortak kalkınma” şeklindeki Çin-Afrika işbirliği modeli, şüphesiz iki tarafın ortak seçimidir.

Yazıyı paylaşın:

Yorumlar

yorum