ABD’nin daha ne kadar güvenilirliği kaldı?

20190517170319767_44893.jpg

BM’ye göre, en fazla ikinci aidatı veren ülke olan Çin, BM olağan bütçesinin kendi payına düşen yüzde 12,01’lik kısmının tamamını kısa süre önce ödedi. Bu nedenle, BM Genel Sekreteri Sözcüsü Stefan Dujarrik, düzenlediği basın toplantısında özellikle Çince “teşekkürler” dedi.

Buna karşın en fazla BM aidatını veren ABD, 1 Ocak itibarıyla, BM olağan bütçesi için 381 milyon dolarlık ve BM barış gücü masrafı için de 776 milyon dolarlık payını ödemedi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD’nin BM barış gücü borcunun tüm ödenmemiş masrafların üçte birine tekabül ettiğini söyledi.

BM aidatının paylaşma oranı, üye ülkelerin ödeme gücüne göre belirleniyor. Genellikle, bir üye ülkenin gayri safi yurtiçi hasılasının son 3 ila 6 yıl içinde dünya ekonomisindeki oranı ve kişi başına düşen gelir gibi unsurlara bakılarak hesaplanıyor.

Şu anda ABD’nin ekonomisi 20 trilyon doları aşarak, dünya ekonomisinin yüzde 24’ünü oluşturmakta. ABD’de kişi başına düşen gelir de 60 bin doları buldu. Bu nedenle ABD’nin, BM olağan bütçesinin yüzde 22’sini ve barış gücü masraflarının yüzde 28’ini üstlenmesi gerekiyor. Ancak dünyanın en gelişmiş ekonomisi olarak ABD, uzun süredir üstüne düşen payları ödemeyi geciktirmekle de kalmayıp paylarını düşürme talebinde bulunuyor.

ABD tabii ki bunları ödeyemeyecek durumda değil. Ödemeyi geciktirmesinin arkasında ise, ABD’nin BM gibi uluslararası kuruluşları hor görmesi ve çok taraflı koordinasyon mekanizmasına karşı takındığı “bana uyarsa kullanırım, uymasa çıkarım” şeklindeki barbar yaklaşımı yatıyor. Bu da “America First” (Önce Amerika) şeklindeki hegemonya anlayışının bir göstergesi.

Trump yönetimi, göreve başladıktan sonra art arda Paris İklim Anlaşması, UNESCO, BM İnsan Hakları Konseyi ve İran Nükleer Anlaşması’ndan ayrıldı. Daha sonra da tarife tehdidiyle Çin, AB, Japonya, Meksika ve Kanada gibi ticaret ortaklarına baskı yapmaya başladı. ABD’nin bu girişimlerinin ana sebebi ise, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra kendisinin öncülüğünde oluşturulan uluslararası düzen ile küresel ticaret kurallarının artık kendi irade ve çıkarlarına uymadığı ve kendince kullanılmadığı görüşünde olması. Dolayısıyla ABD, bu düzen ve kuralları kaldırıp, yeniden kendisinin liderliğinde ve ayrıcalığa sahip olduğu tek kutuplu bir dünya kurmayı istiyor.

Belli ki, ABD hükümetinin yaygınlaştırmaya çalıştığı “America First” sloganının özünde, ABD’nin çıkarlarını uluslararası kuralların üstüne koymak yatıyor. Bu slogan, ABD’nin uzun zamandır izlediği tek taraflılık ve kuvvet politikalarından kaynaklanıyor. Ayrıca, bu politikaları eskiye göre daha radikal ve daha açık bir şekilde uyguluyor.

“America First” sloganından zarar gören aslında ABD’nin kendisi. Örneğin, uzun zamandır borcunu ödememek ve sık sık anlaşmalardan çekilmek gibi girişimler, ABD’nin güvenilirliğini zedelediği gibi, devlet çıkarlarına da zarar veriyor.

ABD bir yandan müttefiklerinin içişlerine müdahale ederken, diğer yandan ise müttefiklerini düşük askeri harcamalar üstlenmekle suçlayarak, NATO’dan çekileceği uyarısında bulunuyor.

Almanya ve Fransa, kendilerine ait bir “Avrupa ordusu” oluşturup, ABD’ye yönelik güvenlik bağımlılığından kurtulacaklarını açıkça belirtti.

Öte yandan, tek taraflı gümrük vergisi politikası da ilk önce Amerikan tüketicilere zarar veriyor. Verilere göre, ek gümrük vergisi uygulamasından dolayı, geçen yıl ABD’nin tarım sektöründeki net gelir yüzde 12 azaldı. 250 milyar dolarlık Çin menşeli ithal ürünlere yüzde 25’lik gümrük vergisi ve ithal çelik ile alüminyum ürünlerine de ek gümrük vergisi uygulanması durumunda, ABD’de her sene 934 bin istihdam azalacak.

Gümrük vergisi baskısına kesinlikle karşı çıktığını ifade eden Çin dışında, Avrupa Birliği de, ABD’nin otomobil ürünlerine uygulayabileceği gümrük vergisine karşı misilleme önlemleri hazırladıklarını açıkladı. Ayrıca, Nisan ayında sona eren Japonya-ABD ticaret anlaşması müzakerelerinde de, Japonya ABD’nin tarım ürünlerine yönelik gümrük vergisini ortadan kaldırma veya indirme şeklindeki haksız taleplerini reddetmişti.

Çince’de bir deyim var: “İyilik yapanlar destek görür, kötülük yapanlar ise yalnız kalır.” Küreselleşme ve kutuplaşma sürecinin hızlandığı bugünlerde, ABD kapanma ve yalnızlaşma yolunda ilerlemeye devam ediyor. Ancak bütün bunlara yol açan neden de “America First” politikasıdır.

Yazıyı paylaşın:

Yorumlar

yorum